ഇന്നു വരെ ടിവിയിലും പത്രത്താളിലും മാത്രം കണ്ടിരുന്ന രാഷ്ട്രപതി ഭവൻ അമൃത് ഉദ്യാൻ സന്ദർശിക്കാൻ അപ്രതീക്ഷിത അവസരം ലഭിച്ചതിന്റെ ആഹ്ളാദത്തിലാണ് കുടുംബശ്രീ അംഗങ്ങളായ പ്രജ നാരായണൻ(അട്ടപ്പാടി), റീന കെ(കാസർകോട്), ശ്യാമള രവി(വയനാട്), ഐസി മോൾ(ഇടുക്കി) എന്നിവർ. സംസ്ഥാനത്ത് പട്ടികവർഗ മേഖലയിലെ വനിതകളുടെ സാമ്പത്തിക സാമൂഹ്യ  ശാക്തീകരണത്തിനായി കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷങ്ങളിൽ മാതൃകാപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാഴ്ച വച്ചതാണ്  നാലുപേർക്കും അമൃത് ഉദ്യാന സന്ദർശനത്തിനുള്ള അവസരമൊരുക്കിയത്. പട്ടികവർഗവിഭാഗത്തിൽ നിന്നുള്ളവരാണ് കുടുംബശ്രീ മുൻ സി.ഡി.എസ് അധ്യക്ഷമാർ കൂടിയായ ഇവർ നാലു പേരും.

അട്ടപ്പാടിയിൽ നിന്നുള്ള പ്രജ നാരായണൻ മാത്രമാണ് ഇതിനു മുമ്പ് ഡൽഹിയിൽ പോയിട്ടുള്ളത്. ദേശീയ സരസ് മേളയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനായി ട്രയിനിലായിരുന്നു യാത്ര. അന്ന് പക്ഷേ അവിടുത്തെ വിസ്മയ കാഴ്ചകളൊന്നും കാണാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ബാക്കി മൂന്നു പേരുടെയും ആദ്യത്തെ ഡൽഹി യാത്രയാണ്. സ്വന്തം നാടിന്റെ ചുറ്റുവട്ടത്തിൽ മാത്രം ജീവിച്ചു വന്ന ഇവർക്ക് ഇത് സ്വപ്ന സമാനമായ യാത്രയാണ്. അതുകൊണ്ടു തന്നെ രാഷ്ട്രപതി ഭവൻ അമൃത് ഉദ്യാൻ സന്ദർശിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കുടുംബശ്രീയിൽ നിന്നും അറിയിപ്പ് കിട്ടിയപ്പോൾ ആദ്യം ഇവർക്ക് വിശ്വസിക്കാനായില്ല. തുടർന്ന് മാർച്ച് എട്ടിന് സംഘം ഡൽഹിയിലേക്ക് തിരിച്ചു. കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ പ്രോത്സാഹനവും പിന്തുണയും ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ആദ്യമായി വിമാനത്തിൽ കയറുന്നതിന്റെ പരിഭ്രമമായിരുന്നു നാല് പേർക്കും. തിരുവനന്തപുരം വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും ഡൽഹിയിലേക്കുള്ള ഇൻഡിഗോയുടെ ഫ്ളൈറ്റ് പറന്നുയർന്നപ്പോൾ നെഞ്ചിടിപ്പ് ഉച്ചത്തിലായി. പിന്നെ പതുക്കെ പേടി മാറിയതോടെ ജനാലയിലൂടെ ആകാശ കാഴ്ചകൾ കണ്ട് ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്കുളള യാത്ര അവിസ്മരണീയമാക്കി.

ഡൽഹിയിൽ എത്തിയ നാലു പേരും അമൃത് ഉദ്യാൻ, ഇന്ത്യാഗേറ്റ്, കുത്തബ് മീനാർ, അക്ഷർ ധാം, ഹുമയൂൺ ടോംപ് എന്നിവിടങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു. കേന്ദ്ര ഗ്രാമവികസന മന്ത്രാലയം ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി സ്മൃതി ശരൺ, ഡെപ്യൂട്ടി സെക്രട്ടറി മോണിക്ക ഭട്ടുങ്കുരു എന്നിവരെയും പട്ടികവർഗമേഖലയിലെ പ്രവർത്തന മികവിൽ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിച്ചെത്തിയവരെയും പരിചയപ്പെടാൻ അവസരം ലഭിച്ചതും ഭാഗ്യമായി കരുതുകയാണ് ഇവർ. കുടുംബശ്രീ സ്റ്റേറ്റ് അസിസ്റ്റന്റ് പ്രോഗ്രാം മാനേജർ പ്രീത ജി.നായരുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു യാത്ര. സംഘം ഇന്ന് (11-3-2026) കേരളത്തിലേക്ക് തിരിക്കും.

രാജ്യത്തെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളും ദേശീയ ഗ്രാമീണ ഉപജീവനം ദൗത്യം പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നുണ്ട്. ഈ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ പട്ടികവർഗ മേഖലയിൽ മികച്ച പ്രവർത്തനം കാഴ്ച വയ്ക്കുന്ന സ്വയംസഹായസഘങ്ങളിലെ വനിതകൾക്ക് കേന്ദ്ര ഗ്രാമവികസന മന്ത്രാലയം നൽകുന്ന അംഗീകാരമാണ് രാഷ്ട്രപതി ഭവൻ അമൃത് ഉദ്യാന സന്ദർശനത്തിനുള്ള അവസരം. സംസ്ഥാനത്ത് കുടുംബശ്രീ മുഖേനയാണ് പദ്ധതി നടത്തിപ്പ്.

അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാ ദിനാഘോഷത്തോടനുബന്ധിച്ച് കുടുംബശ്രീയുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ സംഘടിപ്പിച്ച പ്രബന്ധാവതരണ മത്സരത്തിൽ പ്രിനു ജോസ്, രവി പ്രസാദ് വർമ്മ, മിൻഡ മറിയം വർഗീസ്, ഡോ.ഐൻസ്റ്റീൻ എഡേ്വർഡ് ബി, മുബ്ഷിറ കെ, അനിതാ മോൾ ബാബു, ജോബി ബാബു, സ്റ്റെഫിൻ ജേക്കബ്, ജിസ വി.ടി, രവി പ്രസാദ്, ജിയ മറിയം, റുസ്ന എം, ഫെബി ഡി.എ എന്നിവർ വിജയികളായി. ഇവർക്ക് സമാപന സമ്മേളനത്തിൽ  കുടുംബശ്രീ പ്രോഗ്രാം ഓഫീസർമാരായ ശ്യാംകുമാർ കെ.യു, ഡോ. ബി ശ്രീജിത്ത്, പ്രദീപ് കുമാർ പി.എസ്, ജില്ലാ മിഷൻ കോർഡിനേറ്റർ മണികണ്ഠൻ, ഡോ.രതീഷ് കാളിയാടൻ, മരിയൻ കോളേജ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ ഫാ.തോമസ് എന്നിവർ സമ്മാനം വിതരണം ചെയ്തു.  

കുടുംബശ്രീ മുഖേന സംസ്ഥാനത്ത് നടപ്പാക്കുന്ന വിവിധ പദ്ധതികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി തയ്യാറാക്കിയ 92 പ്രബന്ധങ്ങളാണ് സെമിനാറിൽ അവതരിപ്പിച്ചത്. ആറ് വേദികളിലായിട്ടായിരുന്നു അവതരണം. ഗവേഷണത്തിന്റെ എല്ലാ രീതിശാസ്ത്രങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചു കൊണ്ടാണ് മിക്ക പ്രബന്ധങ്ങളും തയ്യാറാക്കിയതെന്നതും ശ്രദ്ധേയമായി. ആധുനിക കാലത്തിനനുസൃതമായി കുടുംബശ്രീ ഉപയോഗിക്കുന്ന ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ പ്രബന്ധാവതരണ വേദിയിൽ വൈവിധ്യമാർന്ന വിഷയങ്ങളാണ് എത്തിയത്.

വിമൻ എംപവർമെന്റ് കോൺഗ്രസ് 2026 - മായി ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിച്ചവർ, പ്രബന്ധാവതരണ മത്സരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിച്ച കോർഡിനേറ്റർമാർ, വിഷയവിദഗ്ധർ എന്നിവരെയും സമാപന സമ്മേളനത്തിൽ ആദരിച്ചു.

അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാ ദിനാഘോഷത്തോടനുബന്ധിച്ച് കുടുംബശ്രീയുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ ‘വിമൻ എംപവർമെന്റ് കോൺഗ്രസ്-2026’ – അന്താരാഷ്ട്ര സെമിനാർ സംഘടിപ്പിച്ചു. ‘ലിംഗപദവിയും വികസനവും; നയം, പ്രായോഗികത, കമ്മ്യൂണിറ്റി പരിവർത്തനം’ എന്ന വിഷയത്തിൽ സംഘടിപ്പിച്ച പ്ളീനറി സെഷൻ കരുത്തുറ്റ ആശയങ്ങളും സംവാദങ്ങളും കൊണ്ട് സമ്പന്നമായി.  

സാമൂഹ്യമൂലധനമായ കുടുംബശ്രീയിലൂടെ സ്ത്രീകൾ സാമ്പത്തിക സ്വയംപര്യാപ്തതയും നേതൃശേഷിയും നൈപുണ്യ വികസനവും രാഷ്ട്രീയ ഇച്ഛാശക്തിയും ഉൾപ്പെടെ സമഗ്രവികസനം കൈവരിച്ചതായി പ്ളീനറി സെഷനിൽ പങ്കെടുത്തവർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. കുടുംബശ്രീയുടെ ഭാവിപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് കരുത്തേകുന്ന വിധം ലിംഗതുല്യതയ്ക്കും സ്ത്രീശാക്തീകരണത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന പുതിയ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനും സെഷൻ വേദിയൊരുക്കി. കേരളത്തിൽ ലിംഗപദവി കേന്ദ്രീകൃതമായ വികസനത്തിൽ കുടുംബശ്രീ വഹിച്ച പങ്ക് എന്ന വിഷയത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ചർച്ചയും വേറിട്ട അനുഭവമായി.

തുടർന്ന് ‘ലിംഗനീതി സംരക്ഷണത്തിനായി കുടുംബശ്രീയുടെ ഇടപെടലുകൾ’, ‘ഉപജീവന സാമ്പത്തിക ഉൾച്ചേർക്കലുകളിൽ ലിംഗ സംയോജനം’, ‘സ്ഥാപന വികസനവും കാര്യശേഷി വികസനവും’, ‘ലിംഗപദവിയും സുസ്ഥിരതും’, ‘കുടുംബശ്രീയും സാങ്കേതികതയും’ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ തെരഞ്ഞെടുത്ത 72 പ്രബന്ധങ്ങളുടെ അവതരണവും നടന്നു. കൂടാതെ കുടുംബശ്രീ മുഖേന സംസ്ഥാനത്ത് നടപ്പാക്കുന്ന വിവിധ പദ്ധതികൾ സംബന്ധിച്ച് സംസ്ഥാന മിഷൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരും പ്രബന്ധങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.

മരിയൻ കോളേജ് പ്രിൻസിപ്പൽ പ്രൊഫ. അജിമോൻ ജോർജ്ജ് പ്ളീനറി സെഷൻ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. ഡയറ്റ് സീനിയർ ലക്ചറർ ഡോ. ബി. ശ്രീജിത്ത് മോഡറേറ്ററായി. സ്റ്റേറ്റ് ജെൻഡർ കൺസൾട്ടന്റ് ഡോ.ടി.കെ ആനന്ദി, യു.എസിലെ സ്റ്റോറി ബി കമ്പനിയുടെ പ്രിൻസിപ്പൽ കൺസൾട്ടന്റ് അമാൻഡ ആറോൻസൺ, കൊളംബോ സർവകലാശാലയിലെ മെഡിസിൻ ഫാക്കൽറ്റി ടി.കെ രസിക സമൻമാലെ, നേപ്പാൾ കാദംബരി മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് പ്രിൻസിപ്പൽ പ്രദിപ്ത, ഉദ്യം ലേണിങ്ങ് ഫൗണ്ടേഷൻ സീനിയർ മാനേജർ, ജെൻഡർ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ഡോ.ശ്രീസൂര്യ തിരുവോത്ത് എന്നിവർ പാനലിസ്റ്റുകളായി. മരിയൻ കോളേജ് വൈസ് പ്രിൻസിപ്പൽ ഡോ.ജോബി സിറിയക് സി, കുടുംബശ്രീ പ്രോഗ്രാം ഓഫീസർ പ്രദീപ് കുമാർ പി.എസ് എന്നിവർ ആശംസിച്ചു. കുടുംബശ്രീ സ്റ്റേറ്റ് അസിസ്റ്റന്റ് പ്രോഗ്രാം മാനേജർ ശാരിക എസ് നന്ദി പറഞ്ഞു.

കേരളത്തിന്റെ സ്ത്രീപക്ഷ ചിന്തകൾക്കൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രസ്ഥാനമാണ് കുടുംബശ്രീയെന്ന് ജലവിഭവ വകുപ്പ് മന്ത്രി റോഷി അഗസ്റ്റിൻ. കുടുംബശ്രീയുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ കുട്ടിക്കാനം മരിയൻ കോളേജിൽ സംഘടിപ്പിച്ച ‘വിമൻ എംപവർമെന്റ് കോൺഗ്രസ്-2026’  അന്താരാഷ്ട്ര സെമിനാറും സി.ഡി.എസ് അധ്യക്ഷമാരുടെ സംസ്ഥാനതല സംഗമവും ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു മന്ത്രി. ചടങ്ങിൽ വിശിഷ്ടാതിഥികളായി എത്തിയ ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് താരം സജന സജീവൻ, ചലച്ചിത്ര താരം ഗ്രേസ് ആന്റണി, എഴുത്തുകാരിയും ജെ.സി ഡാനിയേൽ അവാർഡ് ജേതാവ് അല്ലി പാത്തുമ്മ എന്നിവർക്കുള്ള സ്നേഹാദരവും മന്ത്രി നൽകി. ദേവികുളം സബ് കളക്ടർ ആര്യ വി.എം. അധ്യക്ഷത വഹിച്ചു.

വികസന മേഖലകളിൽ സംസ്ഥാനം കൈവരിക്കുന്ന വളർച്ചയിലും കുതിപ്പുകളിലും സ്ത്രീപങ്കാളിത്തം ഉറപ്പു വരുത്താൻ സർക്കാരിന് കഴിയുന്നുണ്ടെന്നും ഇതിൽ കുടുംബശ്രീയുടെ പങ്ക് വളരെ വലുതാണെന്നും മന്ത്രി പറഞ്ഞു. നാടിന്റെ വളർച്ചയിൽ സ്ത്രീപങ്കാളിത്തം ഉറപ്പു വരുത്തുന്നതിനൊപ്പം സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കുമെതിരേയുള്ള അതിക്രമങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാനും സുരക്ഷിതമാക്കുന്നതിനും സ്ത്രീസുരക്ഷാ പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നതിനും സർക്കാരിനൊപ്പം ചേർന്നു പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രസ്ഥാനമാണ് കുടുംബശ്രീ. സംസ്ഥാനത്ത് ഒന്നര ലക്ഷത്തിലേറെ വനിതാ സംരംഭങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകാനും അവരെ മികച്ച സംരംഭകരാക്കി വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും കുടുംബശ്രീക്കായിട്ടുണ്ട്. സ്ത്രീകളെ സാമ്പത്തികമായി ശാക്തീകരിച്ചു കൊണ്ട് സാമ്പത്തിക സ്വയംപര്യാപ്തതയിലേക്ക് അവരെ നയിക്കാൻ കുടുംബശ്രീക്കു കഴിയുന്നു. ആരോഗ്യ, വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലകളിൽ കൈവരിച്ചിട്ടുള്ള മാതൃകാപരമായ ഒട്ടേറെ നേട്ടങ്ങളിലും കുടുംബശ്രീയുടെ സംഭാവനയുണ്ട്. ഓരോ വകുപ്പും സ്ത്രീശാക്തീകരണ പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നതിലും അതിൽ വിജയം കൈവരിക്കുന്നതിലും പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധ നൽകുന്നു. സാമൂഹ്യസുരക്ഷയ്ക്കും സ്ത്രീസുരക്ഷയ്ക്കും മുൻഗണന നൽകിക്കൊണ്ടാണ് സർക്കാർ എല്ലാ പദ്ധതികളും നടപ്പാക്കുന്നത്. സ്ത്രീസുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുക എന്നത് രാജ്യത്തെ എല്ലാ ജനവിഭാഗങ്ങളും ആദരിക്കുന്ന വിധത്തിൽ സർക്കാരിന്റെ നയപരിപാടിയായി തന്നെ മാറ്റിയെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. 30-നും 60-നും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് ആയിരം രൂപ വീതം നൽകുന്നതിനായി 3250 കോടി രൂപ ഇതിനായി മാറ്റി വച്ചു. കൂടാതെ അപരാജിത, പിങ്ക് പോലീസ് തുടങ്ങി കരുത്തുറ്റ പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കിക്കൊണ്ട് സ്ത്രീശാക്തീകരണത്തിന്റെ വഴികളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ചുവടുവയ്പ്പുകൾ നടത്തി. വൈവിധ്യമാർന്ന സ്ത്രീശാക്തീകരണ പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കിക്കൊണ്ട് തുല്യനീതിയും സാമൂഹ്യനീതിയും ഉറപ്പു വരുത്താനാകണമെന്നും നാടിന്റെ വികസനത്തിന് കരുത്തേകുന്ന ശബ്ദമായി ഇനിയും ഉയർന്നു വരാൻ കുടുംബശ്രീക്ക് കഴിയട്ടെയെന്നും മന്ത്രി പറഞ്ഞു. മന്ത്രിക്കുള്ള സ്നേഹാദരം ജില്ലയിലെ സി.ഡി.എസ് അധ്യക്ഷമാരുടെ പ്രതിനിധികൾ വേദിയിൽ സമ്മാനിച്ചു.

സമൂഹത്തിലെ ഓരോ സ്ത്രീയും തന്റെ ഉള്ളിലെ ശക്തിയെ തിരിച്ചറിയണമെന്നും ഏതു വ്യവസ്ഥകൾ എതിരു നിന്നാലും അവ അതിജീവിച്ചു മുന്നോട്ടു വന്നു കൊണ്ട് എല്ലാ ദിവസവും തന്റേതായി ആഘോഷിക്കണമെന്നും അധ്യക്ഷ പ്രസംഗത്തിൽ  സബ് കളക്ടർ ആര്യ വി.എം പറഞ്ഞു. വിമൻ എംപവർമെന്റ് – 2026 തീം സോങ്ങ്, എറണാകുളം ജില്ലാ മിഷനിലെ ജെൻഡർ ടീം തയ്യാറാക്കിയ കവിതാ സമാഹാരം ‘സമവായന’ എന്നിവയുടെ പ്രകാശനവും സബ് കളക്ടർ നിർവഹിച്ചു.

ജീവിതത്തിന്റെ ഏതു പ്രതിസന്ധിഘട്ടത്തിലും ഓരോ സ്ത്രീയും അവനവിൽ തന്നെ വിശ്വാസമർപ്പിക്കണമെന്നും തന്റെ കഴിവുകളിൽ ആത്മവിശ്വാസം പുലർത്തണമെന്നും ഇൻഡ്യൻ ക്രിക്കറ്റ് താരം സജ്ന സജീവൻ പറഞ്ഞു. കുടുംബശ്രീ നടത്തിയ ഉയരെ ക്യാമ്പയിൻ പത്തു ലക്ഷം പേരിലേക്ക് എത്തിച്ച ഇടുക്കി, തിരുവനന്തപുരം, ആലപ്പുഴ, കൊല്ലം, കോഴിക്കോട് ജില്ലകൾ, കുടുംബശ്രീ സംവിധാനത്തിലൂടെ കടന്നു വന്ന് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റുമാരായ വനിതകൾ എന്നിവർക്ക്  സജ്ന സജീവൻ ആദരം നൽകി. സാധാരണ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചു വളർന്ന തനിക്ക് ജീവിതത്തെ ധൈര്യപൂർവം അഭിമുഖീകരിക്കാനും അവശ്യസമയത്ത് ഉചിതമായ തീരുമാനങ്ങളെടുക്കാനും സഹായിക്കുകയും സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്ത വ്യക്തികൾ തന്റെ അമ്മയും നൃത്താധ്യാപികയുമാണെന്ന് ചലച്ചിത്ര താരം ഗ്രേസ് ആന്റണി പറഞ്ഞു.

ജീവിതത്തിലെ പ്രതിസന്ധികളെ അതിജീവിച്ചതിനൊപ്പം അതിൽ നിന്നു ലഭിച്ച കരുത്ത് സർഗാത്മകതയെ വളർത്താൻ വിനിയോഗിച്ചുവെന്നും എഴുത്തുകാരിയും ജെ.സി. ഡാനിയേൽ അവാർഡ് ജേതാവുമായ അല്ലി പാത്തുമ്മ പറഞ്ഞു. കുടുംബശ്രീ സംരംഭങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച വിഷയത്തിൽ ഡോക്ടറേറ്റ് നേടിയ കുടുംബശ്രീ മുൻ അസിസ്റ്റന്റ് കോർഡിനേറ്റർ ഡോ.സബൂറ ബീവിയ്ക്ക് അല്ലി പാത്തുമ്മയും സജ്ന സജീവനും സംയുക്തമായി ആദരം നൽകി.

കുടുംബശ്രീ ജില്ലാ മിഷൻ കോർഡിനേറ്റർ എ. മണികണ്ഠൻ സ്വാഗതം പറഞ്ഞു. കുടുംബശ്രീ പ്രോഗ്രാം ഓഫീസർ പ്രദീപ് കുമാർ പദ്ധതി വിശദീകരിച്ചു. വിവിധ  ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റുമാരായ ശാന്തി രമേശ്, ശാലുമോൾ സാബു, റെജിമോൾ ഷിബി, റൂബി ജോസഫ്, കുടുംബശ്രീ സി.ഡി.എസ് അധ്യക്ഷ സബീന മുഹമ്മദ്, കുടുംബശ്രീ പ്രോഗ്രാം ഓഫീസർ ശ്യാംകുമാർ കെ.യു, ഡയറ്റ് സീനിയർ ലക്ചറ്റും കുടുംബശ്രീ മുൻ പ്രോഗ്രാം ഓഫീസറുമായ ഡോ.ബി ശ്രീജിത്ത്,   മരിയൻ കോളേജ് മാനേജർ ഫാദർ ബോബി അലക്സ് മണ്ണംപ്ളാക്കൽ, വൈസ് പ്രിൻസിപ്പൽ ഡോ.ലൂമി ജോസഫ് എന്നിവർ ആശംസിച്ചു. കുടുംബശ്രീ സ്റ്റേറ്റ് പ്രോഗ്രാം മാനേജർ ജസ്റ്റിൻ മാത്യു നന്ദി പറഞ്ഞു.

ഉദ്ഘാടന സമ്മേളനത്തിന് മുമ്പ്  ‘മികച്ച നേതൃത്വത്തിലൂടെ സാമൂഹ്യമാറ്റത്തിലേക്ക്’ എന്ന വിഷയത്തിൽ പ്രമുഖ മോട്ടിവേഷണൽ സ്പീക്കറും മെൻഡലിസ്റ്റും റേഡിയോ ജോക്കിയും അധ്യാപകനുമായ ശരത് ടി.ആർ. ക്ളാസ് നയിച്ചു.

സ്ത്രീശാക്തീകരണ ദാരിദ്ര്യനിർമാർജന മേഖലയിൽ നാളിതുവരെ കുടുംബശ്രീ കൈവരിച്ച വളർച്ചയും പുരോഗതിയും വ്യക്തമാക്കുന്ന സമഗ്ര വീഡിയോ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ എക്സൈസ് പാർലമെന്റ്റികാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി എം.ബി. രാജേഷ് പ്രകാശനം ചെയ്തു. സെക്രട്ടേറിയറ്റ് അനക്സിൽ ലയം ഹാളിൽ സംഘടിപ്പിച്ച കുടുംബശ്രീ ഗവേണിങ്ങ് ബോഡി യോഗത്തിലായിരുന്നു വീഡിയോ പ്രകാശനം. 13 മിനിട്ടാണ് വീഡിയോയുടെ ദൈർഘ്യം. കുടുംബശ്രീ നടപ്പാക്കുന്ന പദ്ധതികൾ, അവയുടെ ഗുണഫലങ്ങൾ ഇതിലൂടെ കേരളീയ സ്ത്രീജീവിതത്തിലും സമൂഹത്തിലും കൈവന്ന പുരോഗതി എന്നിവയാണ് വീഡിയോയിൽ വിശദീകരിക്കുന്നത്. സി-ഡിറ്റിന്റെ സാങ്കേതിക സഹകരണത്തോടെ മലയാളത്തിലും ഇംഗ്ളീഷിലുമായാണ് വീഡിയോ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.

വയോജന-രോഗീ പരിചരണ മേഖലയിൽ വിവിധ സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായി കുടുംബശ്രീയുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ നടപ്പാക്കുന്ന കെ ഫോർ കെയർ പദ്ധതിയെ കുറിച്ച് തയ്യാറാക്കിയ അഞ്ചു മിനിട്ട്  ദൈർഘ്യമുളള വീഡിയോയും ഇതോടൊപ്പം പ്രകാശനം ചെയ്തു.

ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റും കുടുംബശ്രീ ഗവേണിങ്ങ് ബോഡി അംഗവുമായ വി.പ്രിയദർശിനി, തദ്ദേശ വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി ടി.വി. അനുപമ, കുടുംബശ്രീ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടർ എച്ച്. ദിനേശൻ, ഡയറക്ടർ സിന്ധു പി.കെ, സ്റ്റേറ്റ് പ്ളാനിങ്ങ് ബോർഡ് ചീഫ് ജോസഫൈൻ, കുടുംബശ്രീ ഗവേണിങ്ങ് ബോഡി അംഗങ്ങൾ എന്നിവർ പങ്കെടുത്തു.

കുടുംബശ്രീ ട്രൈബല്‍ സോക്കര്‍ ലീഗിന്റെ ആദ്യ പതിപ്പില്‍ പുരുഷ, വനിതാ വിഭാഗത്തില്‍ ചാമ്പ്യന്‍പട്ടം കാസര്‍ഗോഡിന് സ്വന്തം. പുരുഷ വിഭാഗം ഫൈനലില്‍ ആതിഥേയരായ വയനാടിനെ ഒന്നിനെതിരേ മൂന്ന് ഗോളുകള്‍ക്കും വനിതാ വിഭാഗത്തില്‍ മലപ്പുറത്തെ ഒന്നിനെതിരേ രണ്ട് ഗോളുകള്‍ക്കും മറികടന്നു കാസര്‍ഗോഡിന്റെ ചുണക്കുട്ടികള്‍. വിജയികള്‍ക്ക് ഇന്ത്യന്‍ ഫുട്‌ബോള്‍ താരം സി.കെ. വിനീതും മറ്റ് വിശിഷ്ടാതിഥികളും ചേര്‍ന്ന് ട്രോഫികളും ക്യാഷ് പ്രൈസും ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള സമ്മാനങ്ങള്‍ വിതരണം ചെയ്തു.

പുരുഷ വിഭാഗം ഫൈനലില്‍ കാസര്‍ഗോഡിന് വേണ്ടി ആറാം മിനിറ്റില്‍ അനില്‍കുമാര്‍ അക്കൗണ്ട് തുറന്നു. തുടര്‍ന്ന് 24ാം മിനിറ്റില്‍ വിഷ്ണുവും 44ാം മിനിറ്റില്‍ അനില്‍കുമാര്‍ ഒരിക്കല്‍ക്കൂടിയും വലകുലുക്കി. രണ്ടാം പകുതിയുടെ എക്‌സ്ട്രാ ടൈമില്‍ (60+4) സഞ്ജു ആതിഥേയരുടെ ആശ്വാസ ഗോള്‍ കണ്ടെത്തി.

വനിതാ വിഭാഗത്തില്‍ 40, 60 മിനിറ്റുകളിലെ ഇരട്ട പ്രഹരത്തോടെ നയനയാണ് കാസര്‍ഗോഡിനെ വിജയതീരമണച്ചത്. മലപ്പുറത്തിനായി സുവര്‍ണ്ണ.പി. ലക്ഷ്യം കണ്ടു.

പുരുഷ വിഭാഗം ലൂസേഴ്‌സ് ഫൈനലില്‍ മലപ്പുറം അട്ടപ്പാടിയെ കീഴടക്കി മൂന്നാമതെത്തി. വനിതാ വിഭാഗത്തില്‍ വയനാടിനാണ് മൂന്നാം സ്ഥാനം. ലൂസേഴ്‌സ് ഫൈനലില്‍ എതിരില്ലാത്ത എട്ട് ഗോളിന് അവര്‍ അട്ടപ്പാടിയെ തകര്‍ത്തു. നാല് എണ്ണം പറഞ്ഞ ഗോളുകള്‍ വലയിലാക്കിയ ശാരിയാണ് വയനാടിന്റെ വിജയശില്‍പ്പി.

തദ്ദേശീയ മേഖലയില്‍ കുടുംബശ്രീ രൂപീകരിച്ച യൂത്ത് ക്ലബ്ബുകള്‍ക്കായി ഇതാദ്യമായി സംഘടിപ്പിച്ച സോക്കര്‍ ലീഗില്‍ പുരുഷ വിഭാഗത്തില്‍ 14 ടീമുകളും വനിതാ വിഭാഗത്തില്‍ നാല് ടീമുകളുമാണ് മത്സരിച്ചത്. വയനാട് മരവയല്‍ ജില്ലാ സ്റ്റേഡിയത്തില്‍ ഫെബ്രുവരി 27നായിരുന്നു ലീഗിന്റെ കിക്കോഫ്.

ഗോത്ര സമൂഹത്തിന്റെ സമഗ്ര പുരോഗതിയാണ് സർക്കാർ ലക്ഷ്യമിടുന്നതെന്നും ഇതിന്റെ ഭാഗമായി കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി സാമ്പത്തിക സാമൂഹിക കായിക മേഖലകളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ നിരവധി പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കി വരികയാണെന്നും പട്ടികജാതി പട്ടികവർഗ പിന്നാക്ക ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി ഓ.ആർ. കേളു പറഞ്ഞു. കുടുംബശ്രീയുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ വയനാട് മരവയൽ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ സംഘടിപ്പിച്ച സംസ്ഥാനതല ട്രൈബൽ സോക്കർ ലീഗ് സമാപന സമ്മേളനത്തിന്റെ ഉദ്ഘാടനം, ‘ജനഗൽസ’ പുസ്തക പ്രകാശനം, മൃഗസംരക്ഷണ മേഖലയിലെ കുടുംബശ്രീ സംരംഭകരുടെ പുതിയ  ഉൽപന്നം ബ്രാൻഡു ചെയ്ത കോഴിമുട്ട-കെഗിന്റെ ലോഞ്ചിങ്ങ്  എന്നിവ നിർവഹിച്ചു സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു മന്ത്രി.

തദ്ദേശീയ മേഖലയിലെ വനിതകളുടെ സാമൂഹ്യ മുന്നേറ്റം സാധ്യമാക്കുന്നതിനും സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വം ലക്ഷ്യമിട്ടുമാണ് കുടുംബശ്രീ പ്രത്യേക അയൽക്കൂട്ടങ്ങൾ രൂപീകരിച്ചിട്ടുളളതെന്നും അവയുടെ സാധ്യതകൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കണമെന്നും മന്ത്രി പറഞ്ഞു. ഇവരുടെ സമഗ്ര പുരോഗതിക്കായി എസ്.സി - എസ്.ടി വകുപ്പ്, യുവജനക്ഷേമബോർഡ്, കുടുംബശ്രീ എന്നിവയിലൂടെയെല്ലാം വിവിധ പദ്ധതികൾ സർക്കാർ ആവിഷ്ക്കരിച്ചു നടപ്പാക്കുന്നുണ്ട്. ഈ പദ്ധതികളുടെ ഗുണഫലങ്ങൾ ജീവിതാഭിവൃദ്ധിക്കായി പ്രയോജനപ്പെടുത്തണമെന്നും മന്ത്രി പറഞ്ഞു. തുടർന്ന് സോക്കർ ലീഗ് വനിതാ വിഭാഗം ലൂസേഴ്സ് ഫൈനലിൽ മത്സരിക്കുന്ന അട്ടപ്പാടി, വയനാട് ടീമുകളെ മന്ത്രി പരിചയപ്പെട്ടു.

കുടുംബശ്രീ ജില്ലാ മിഷൻ കോർഡിനേറ്റർ ജയചന്ദ്രൻ കെ.പി. സ്വാഗതം പറഞ്ഞു. കുടുംബശ്രീ പ്രോഗ്രാം ഓഫീസർ പ്രദീപ് കുമാർ പി.എസ്. അധ്യക്ഷത വഹിച്ചു. പബ്ളിക് റിലേഷൻസ് ഓഫീസർ ഡോ.അഞ്ചൽ കൃഷ്ണകുമാർ, മുൻ പ്രോഗ്രാം ഓഫീസർ ഡോ. ബി. ശ്രീജിത്ത്, കാസർകോട് ജില്ലാ മിഷൻ കോർഡിനേറ്റർ രതീഷ് കുമാർ, മലപ്പുറം ജില്ലാ മിഷൻ കോർഡിനേറ്റർ സുരേഷ്‌ കുമാർ, ജില്ലാ ഫുട്ബോൾ അസോസിയേഷൻ പ്രസിഡന്റ് കെ.റഫീക്ക്, ജില്ലാ മിഷൻ അസിസ്റ്റന്റ് കോർഡിനേറ്റർമാരായ സലീന കെ.എം, അമീൻ കെ.കെ, സ്റ്റേറ്റ് പ്രോഗ്രാം മാനേജർ പ്രഭാകരൻ എം, അസിസ്റ്റന്റ് പ്രോഗ്രാം മാനേജർമാരായ ഡാനിയേൽ എം. ലിബിനി, പ്രീത ജി.നായർ എന്നിവർ പങ്കെടുത്തു.

കൽപ്പറ്റ: കുടുംബശ്രീയുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ പുളിയാർമല കൃഷ്ണഗൗഡർ ഹാളിൽ സംഘടിപ്പിച്ച  ഗോത്രകലാരൂപങ്ങളുടെ അവതരണം - ‘ജനഗൽസ’യോടനുബന്ധിച്ച സമാപന സമ്മേളനം നഗരസഭാധ്യക്ഷൻ പി. വിശ്വനാഥൻ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. കുടുംബശ്രീ പ്രോഗ്രാം ഓഫീസർ പ്രദീപ് കുമാർ പി.എസ് അധ്യക്ഷത വഹിച്ചു.

ഏറ്റവും പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന ജനവിഭാഗത്തെ സമൂഹത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നതിനായി ജനഗൽസ എന്ന പദ്ധതി കുടുംബശ്രീ ആവിഷ്ക്കരിച്ചു നടപ്പാക്കുന്നതിൽ ഏറെ അഭിമാനമുണ്ടെന്ന് പി.വിശ്വനാഥൻ പറഞ്ഞു.

കുടുംബശ്രീ ജില്ലാ മിഷൻ കോർഡിനേറ്റർ ജയചന്ദ്രൻ കെ.പി. സ്വാഗതം പറഞ്ഞു. കുടുംബശ്രീ പബ്ളിക് റിലേഷൻസ് ഓഫീസർ ഡോ.അഞ്ചൽ കൃഷ്ണകുമാർ, കുടുംബശ്രീ അസിസ്റ്റന്റ് ജില്ലാ മിഷൻ കോർഡിനേറ്റർമാരായ റജീന വി.കെ, സലീന കെ.എം, അമീൻ കെ.കെ, സ്റ്റേറ്റ് അസിസ്റ്റന്റ് പ്രോഗ്രാം മാനേജർ ഡാനിയേൽ എം. ലിബിനി, സി.ഡി.എസ് അധ്യക്ഷമാരായ ഉഷ, സഫിയ അസീസ് എന്നിവർ ആശംസിച്ചു. സ്റ്റേറ്റ് അസിസ്റ്റന്റ്  പ്രോഗ്രാം മാനേജർ പ്രീത ജി.നായർ നന്ദി പറഞ്ഞു. സമാപന സമ്മേളനത്തിന് മുന്നോടിയായി ‘ജനഗൽസ’, ട്രൈബൽ സോക്കർ ലീഗ് എന്നിവയുടെ തീം സോങ്ങ് വേദിയിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.

ഗോത്രസംസ്കൃതിയുടെ ചടുലമായ നൃത്തച്ചുവടുകളും താളവൈവിധ്യങ്ങളും നിറഞ്ഞ ‘ജനഗൽസ’. കലാരൂപങ്ങളുടെ അവതരണം വേറിട്ട അനുഭവമായി. കുടുംബശ്രീയുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ പുളിയാർമല കൃഷ്ണ ഗൗഡർ ഹാളിൽ സംഘടിപ്പിച്ച തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗത്തിന്റെ തനതു കലാരൂപങ്ങളുടെ അവതരണമാണ് കാണികൾക്ക് പുത്തൻ ആസ്വാദനതലങ്ങൾ നൽകിയത്. ഗോത്രകലാരൂപങ്ങളെ സംരംഭമാതൃകയിൽ രൂപീകരിച്ചു കൊണ്ട് ഈ മേഖലയിലെ കലാപ്രവർത്തകർക്ക് സുസ്ഥിര തൊഴിലും വരുമാനവും ലഭ്യമാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ നടപ്പാക്കുന്ന പദ്ധതിയാണിത്.

പത്തനംതിട്ടയിൽ നിന്നുള്ള ‘തുടി’ ഗോത്രകലാസമിതി അവതരിപ്പിച്ച കമ്പ് കളിയോടെയായിരുന്നു വിവിധ കലാരൂപങ്ങളുടെ അവതരണത്തിന് തുടക്കം. നർത്തകരും പാട്ടുകാരും വാദ്യക്കാരും ഉൾപ്പെടെ 21 പേർ അണിനിരന്ന കമ്പ് കളിയിൽ മുതിർന്നവർക്കൊപ്പം താളത്തിൽ ചുവട് വച്ച അഞ്ചു വയസുകാരി ദക്ഷിണയും നാല് വയസുകാരി ആര്യയും കാണികളുടെ കൈയ്യടി നേടി. തുടർന്ന് കൂനാട്ട (വയനാട്), ചോനാൻ കളി, മയിലാട്ടക്കളി (തിരുവനന്തപുരം), തുമ്പിതുള്ളൽ, വേട്ടപ്പാട്ട് (ആലപ്പുഴ), ഗദ്ദിക (വയനാട്), മംഗലംകളി എന്നിവയും വേദിയിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. കാടകങ്ങളിലെ മനുഷ്യരുടെ കലയും സംസ്കാരവും ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പാട്ടുകളുടെയും താളവാദ്യങ്ങളുടെയും അകമ്പടിയോടെ അവതരിപ്പിച്ച കലാരൂപങ്ങൾ പുതുമയുള്ള ദൃശ്യാനുഭവം നൽകുന്നതിലും മികച്ചു നിന്നു.

കുടുംബശ്രീ സംസ്ഥാന ജില്ലാ മിഷൻ എസ്.ഐ.എസ്.ഡി വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥർ പരിപാടിക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.

കുടുംബശ്രീ കമ്മ്യൂണിറ്റി ഡെവലപ്പ്മെന്റ് സൊസൈറ്റികളില്‍ (സി.ഡി.എസ്) ചുമതലയേറ്റ പുതിയ ഭാരവാഹികള്‍ക്കുള്ള വിപുലമായ പരിശീലന പരിപാടി സംഘടിപ്പിച്ചു. പഞ്ചായത്ത്/നഗരസഭാ തലത്തിലുള്ള ഈ സി.ഡി.എസുകളിലെ ഭരണസമിതി അംഗങ്ങളുടെ കാര്യശേഷി വികസനം ലക്ഷ്യമിട്ട് ‘റിഥം 2026’ എന്ന പേരിലുള്ള പരിശീലന പരിപാടിയാണ് കുടുംബശ്രീ ആസൂത്രണം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഈ പരിശീലനത്തിന് നേതൃത്വം നല്‍കുന്ന പരിശീലകര്‍ക്കുള്ള ത്രിദിന പരിശീലനം (ട്രെയിനിങ് ഓഫ് ട്രെയിനേഴ്സ്- ടി.ഒ.ടി) മാവേലിക്കരയില്‍ 25 മുതല്‍ 27 വരെ സംഘടിപ്പിച്ചു.

തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സംവിധാനങ്ങളുമായുള്ള ഏകോപനം, പദ്ധതി ആസൂത്രണം, സ്ത്രീ ശാക്തീകരണം, ദാരിദ്ര്യ നിര്‍മ്മാര്‍ജ്ജനം തുടങ്ങീ ഒരു മാതൃകാ സി.ഡി.എസ് എന്ന നിലയില്‍ മികവാര്‍ന്ന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ ആവിഷ്‌കരിക്കുന്നതിന് പ്രചോദനവും അവബോധവും സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് ‘റിഥം 2026’ വഴി കുടുംബശ്രീ ലക്ഷ്യമിട്ടിരിക്കുന്നത്. സി.ഡി.എസ് ഭരണസമിതിയുടെ ചുമതലകളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും പരിചയപ്പെടുത്തുന്നതിനും നേതൃപാടവവും ആശയവിനിമയശേഷിയും വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുമുള്ള സെഷനുകള്‍ക്ക് പുറമേ ഭരണനിര്‍വ്വഹണം, ഫിനാന്‍സ് മാനേജ്മെന്റ് എന്നീ വിഷയങ്ങളിലും ക്ലാസ്സുകള്‍ നല്‍കും.

സംസ്ഥാനതലത്തില്‍ പരിശീലനം ലഭിക്കുന്നവര്‍ പിന്നീട് ജില്ലാതലത്തില്‍ ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് പേഴ്സണ്‍മാര്‍ക്ക് പരിശീലനം നല്‍കും. ഈ ബ്ലോക്ക് റിസോഴ്സ് പേഴ്സണ്‍മാര്‍ സി.ഡി.എസ് ഭാരവാഹികള്‍ക്കും പരിശീലനം നല്‍കും.

മാവേലിക്കരയിലെ ത്രിദിന പരിശീലക പരിശീലന പരിപാടിക്ക് കുടുംബശ്രീ പ്രോഗ്രാം ഓഫീസര്‍ ശ്യാം കുമാര്‍ കെ.യു, സ്റ്റേറ്റ് പ്രോഗ്രാം മാനേജര്‍ നിഷാദ് സി.സി എന്നിവര്‍ നേതൃത്വം നല്‍കി. 125 സംസ്ഥാനതല പരിശീലകര്‍ ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമായി.